Adapaleen (Differin®), lokale behandeling acne vulgaris

PublicatieNr. 11 - 1 november 2006
Jaargang40
RubriekNieuwe geneesmiddelen
Auteurdr D. Bijl, mw E.H.M. van 't Erve
Pagina's125-126

In deze rubriek worden geneesmiddelen besproken, kort nadat ze in de handel zijn gebracht, of als er sprake is van een uitbreiding van de indicatie. De plaatsbepaling kan meestal slechts voorlopig zijn, omdat nog relatief weinig bekend is over de veiligheid en effectiviteit. Wanneer nieuwe gegevens daartoe aanleiding geven, komen wij op de eerste bespreking terug. 
De pictogrammen betekenen: ++: een belangrijke uitbreiding van het farmacotherapeutische arsenaal, +: een nuttig geneesmiddel, +-: een middel met twijfelachtig nut, of een middel waarvan de waarde nog niet goed kan worden beoordeeld, -: een middel zonder toegevoegde waarde, –: een middel met extra risico's dat niets toevoegt aan de behandelmogelijkheden. 
Alle prikbordartikelen worden gepubliceerd onder medeverantwoordelijkheid van de redactiecommissie.
De prijzen zijn berekend aan de hand van de G-Standaard van de Z-Index van oktober 2006, vergoedingsprijzen excl. BTW (€), tenzij anders wordt vermeld.

Pilwaardering: 

Adapaleen
Differin® (Galderma Nederland)
Gel 1 mg/g (0,1%)
lokale behandeling acne vulgaris

Adapaleen is geregistreerd voor de 'behandeling van acne vulgaris, waarbij comedonen, papels en pustels op de voorgrond staan'.1 

Werkingsmechanisme.
Adapaleen is een retinoïde-achtige stof die binding aangaat met specifieke nucleaire receptoren voor retinoïnezuur. Bij lokale toepassing op de huid vermindert adapaleen de ontstekingscomponent van acne.2 

Klinisch onderzoek.
Er is één gerandomiseerd en geblindeerd onderzoek gepubliceerd waarin de werkzaamheid en veiligheid van adapaleengel 0,1% is vergeleken met tretinoïnecrème 0,05% bij 409 patiënten met lichte tot matig-ernstige acne vulgaris.3 Bestaande acnebehandelingen werden gestaakt. Patiënten hadden tussen de 30 en 125 comedonen en tussen de 10 en 40 papels en pustels. De medicatie werd eenmaal daags voor het slapengaan aangebracht op het gehele gezicht. Na 10 weken behandeling met adapaleen was het gemiddeld aantal comedonen afgenomen naar 24 en het aantal papels en pustels naar 6,5. Voor tretinoïne waren deze getallen respectievelijk 25 en 7, hetgeen niet-significant verschilde van adapaleen.3 Problemen bij de interpretatie van dit onderzoek zijn, dat het niet duidelijk is hoe de ernst van de acne werd vastgesteld, of ook laesies in hals, nek en romp zijn meegeteld en meebehandeld en voorts dat het onduidelijk is waarom in de tekst de medianen worden gebruikt en in de tabel de gemiddelden met betrekking tot de resultaten van de behandeling.3 

Bijwerkingen.
Bij lokale toepassing van adapaleen kan huidirritatie optreden, zoals erytheem, droge huid, schilfering, branderig gevoel en een broze huid. Voorts kan een stekend gevoel op de plaats van aanbrengen ontstaan.1 Deze bijwerkingen zijn reversibel bij verminderen van de behandelfrequentie of staken van de behandeling. Bij contact met het oog zijn zelden ooglidoedeem en oogirritatie gemeld. De bijwerkingen van adapaleen komen naar verwachting overeen met tretinoïne.1 In het besproken gerandomiseerde onderzoek waren er na drie weken geen significante verschillen meer in bijwerkingen tussen adapaleen en tretinoïne.3 

Contra-indicaties en interacties.
Behoudens overgevoeligheid voor één van de bestanddelen zijn er geen contra-indicaties. Er zijn geen interacties met andere geneesmiddelen bekend.

Gebruik tijdens zwangerschap en lactatie.
Adapaleen dient niet te worden toegepast tijdens de zwangerschap of door vrouwen in de vruchtbare leeftijd, tenzij zij effectieve anticonceptie toepassen.

Plaatsbepaling

Uit het zeer geringe en methodologisch beperkte vergelijkende onderzoek tussen adapaleen en tretinoïne komen geen aanwijzingen dat de werkzaamheid en bijwerkingen van beide middelen verschillen. Het eerstekeuzemiddel bij de behandeling van acne is benzoylperoxide. Bij onvoldoende resultaat hiermee of als comedonen op de voorgrond staan, kan tretinoïne worden gebruikt omdat daarmee veel ervaring is opgebouwd. Indien dat niet effectief is, komt adapaleen in aanmerking. Adapaleen is niet geregistreerd voor de behandeling van acne waarbij infiltraten op de voorgrond staan.

 

stofnaam merknaam® dosering kosten/g
adapaleen  Differin 20 g 0,23
tretinoïne Acid A Vit  20 g 0,23

Literatuurreferenties

1. 1B-tekst adapaleen (Differin®) via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.
2. CFH-rapport adapaleen (Differin®) via: www.cvz.nl, CFH-rapporten. 
3. Cunliffe WJ, et al. Randomised, controlled trial of the efficacy and safety of adapalene gel 0.1% and tretinoin cream 0.05% in patients with acne vulgaris. Eur J Dermatol 2002; 12: 350-354.