Testosteron (Striant®), behandeling hypogonadisme

PublicatieNr. 9 - 1 september 2007
Jaargang41
RubriekVariaties
Auteurdr D. Bijl
Pagina's96-97

Alle prikbordartikelen worden gepubliceerd onder medeverantwoordelijkheid van de redactiecommissie.

In deze rubriek worden geneesmiddelen besproken, kort nadat ze in de handel zijn gebracht, of als er sprake is van een uitbreiding van de indicatie. De plaatsbepaling kan meestal slechts voorlopig zijn, omdat nog relatief weinig bekend is over de veiligheid en effectiviteit. Wanneer nieuwe gegevens daartoe aanleiding geven, komen wij op de eerste bespreking terug. 
    De pictogrammen betekenen: ++: een belangrijke uitbreiding van het farmacotherapeutische arsenaal, +: een nuttig geneesmiddel, +-: een middel met twijfelachtig nut, of een middel waarvan de waarde nog niet goed kan worden beoordeeld, -: een middel zonder toegevoegde waarde, –: een middel met extra risico's dat niets toevoegt aan de behandelmogelijkheden. 
    De prijzen zijn berekend aan de hand van de G-Standaard van de Z-Index van juli 2007, vergoedingsprijzen excl. BTW (€), tenzij anders wordt vermeld.

Pilwaardering: +/-

Testosteron
Striant SR® (Ardana Bioscience Limited)
muco-adhesieve buccale tablet 30 mg
behandeling hypogonadisme

Testosteron muco-adhesieve buccale tablet is geregistreerd voor de behandeling van 'testosteronvervangingstherapie voor hypogonadisme bij mannen als testosterontekort is bevestigd door klinische verschijnselen en biochemisch onderzoek'.1 Van testosteron zijn reeds drie farmaceutische formuleringen in de handel, namelijk capsules, gel en depotpreparaten voor intramusculaire injectie. Een pleister voor scrotaal gebruik die in 2000 is geregistreerd, is door de fabrikant niet in de handel gebracht.

Werkzaamheid. Er is geen gerandomiseerd dubbelblind onderzoek gepubliceerd waarin de werkzaamheid van de verschillende toedieningsvormen van testosteron is vergeleken met die van de muco-adhesieve tablet. Uit diverse farmacokinetische onderzoeken met de muco-adhesieve toedieningsvorm van testosteron bij hypogonadale mannen blijkt dat de 'steady-state'-concentratie, de maximale plasmaconcentratie en de dagelijkse wisselingen in de concentratie van testosteron niet-significant verschillen van die van de andere toedieningsvormen.1-6 Er is geen vergelijkend onderzoek verricht ten aanzien van het verbeteren van onder meer de stemming en het seksuele functioneren. De muco-adhesieve tablet is niet onderzocht bij jongens jonger dan 18 jaar.

Bijwerkingen. De aard van de systemische bijwerkingen is vergelijkbaar voor de diverse toedieningsvormen. Er zijn wel verschillen in bijwerkingen die zijn gerelateerd aan de toedieningsvorm, zoals lokale reacties in de mond bij de muco-adhesieve tablet, lokale huidreacties bij de gel en een systemische reactie bij.

Contra-indicaties en interacties. Voor de muco-adhesieve tablet gelden dezelfde contra-indicaties als voor de andere toedieningsvormen. Testosteron kan de werking van cumarinederivaten versterken. Bij gelijktijdige toediening van testosteron en corticosteroïden kan de kans op oedeem toenemen. Het hypoglykemische effect van bloedglucoseverlagende middelen kan door testosteron worden versterkt.

Plaatsbepaling

Bij de behandeling van ernstige chronische pijn gaat, indien een opioïde is geïndiceerd, de voorkeur uit naar morfine oraal met gereguleerde afgifte. Transdermale toediening van opioïden kan een alternatief zijn bij patiënten met een stabiele opioïdebehoefte en slikproblemen. Het gerandomiseerde onderzoek met buprenorfine transdermaal kent nogal wat methodologische beperkingen, maar zelfs als deze terzijde worden gelegd, is de conclusie dat de werkzaamheid van buprenorfine transdermaal gering is.
Het verschil tussen fentanyl transdermaal en buprenorfine transdermaal betreft onder meer het toepassingsgebied: fentanyl kan ook bij kinderen vanaf twee jaar worden toegepast. Er bestaan echter ook problemen bij het overstappen van en naar hoge dosis opioïden (in verband met de maximale dosering van buprenorfine en het plafondeffect). Door de partiële agonistische werking en sterke binding, werken de andere opioïden in eerste instantie onvoldoende bij overschakeling. Dit maakt dat dit middel buitengewoon lastig in het gebruik is. Buprenorfine transdermaal is alleen onderzocht in doseringen tot maximaal 120 mg morfine-equivalent, terwijl fentanyl transdermaal tot 1100 mg morfine-equivalent is onderzocht. Voorts is buprenorfine vanwege het plafondeffect geen alternatief voor opioïden bij hogere doseringen. Voor buprenorfine transdermaal is derhalve geen plaats bij de behandeling van ernstige chronische pijn. Als transdermale toediening gewenst is, heeft fentanyl transdermaal de voorkeur.

  

merknaam prijs dosering (DDD) kosten per 30 dagen
Striant 60 mg 54,74
Androgel, Testim 50 mg 54,74
Andriol 120 mg 30,49
Sustanon

5,09 per ampul ‘100’ eenmaal per 2 weken

9,60 per ampul ‘250’ eenmaal per 3 weken

 


Literatuurreferenties

  1. Productinformatie Striant-SR® via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.
  2. CFH-rapport Striant® via: www.cvz.nl, CFH-rapporten.
  3. Ross RJM, et al. Pharmacokinetics and tolerability of a bioadhesive buccal testosterone tablet in hypogonadal men. Eur J Endocrinol 2004; 150: 57-63. 
  4. Wang C, et al. New testosterone buccal system (Striant) delivers physiological testosterone levels: pharmacokinetics study in hypogonadal men. J Clin Endocrinol Metab 2004; 89: 3821-3829.
  5. Productinformatie Andriol®, via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.

    Productinformatie Testim® via: www.cbg-meb.nl, Geneesmiddeleninformatiebank.