www.botcomplicaties.nl

PublicatieNr. 5 - 2 juni 2016
Jaargang50
RubriekWebsite van de maand
Pagina's62

De website www.botcomplicaties.nl van fabrikant Amgen geeft op de hoofdpagina een overzicht van vier soorten botcomplicaties bij patiënten met kanker: complicaties door bestraling, door fracturen op de plaats van een metastase, door chirurgische ingrepen of door ruggenmergcompressie, waarbij een metastase of bot op het ruggenmerg drukt en er een dwarslaesie kan ontstaan.1 Niet direct een onderwerp voor een website voor patiënten. Is deze bedoeld om artsen te helpen hun patiënten te informeren of ligt er een andere bedoeling aan ten grondslag?

Informatie op de website. Volgens de website blijkt uit wetenschappelijke onderzoeken waarin patiënten met kanker werden gevolgd dat ongeveer de helft van de patiënten met botmetastasen binnen één tot twee jaar te maken krijgt met botcomplicaties. Botcomplicaties leiden tot pijn, verminderde mobiliteit en kwaliteit van leven en frequenter en langer ziekenhuisbezoek. De genoemde wetenschappelijke informatie is niet terug te vinden op de website. Er zijn via de website wel verschillende informatiematerialen voor de patiënt te verkrijgen, alle geschreven of gesponsord door Amgen, en er staan twee video’s over botmetastasen bij borstkanker of prostaatkanker, waarin het belang van een behandeling wordt onderstreept door een patiënt, een verpleegkundig specialist, en twee medische specialisten. Er is verder geen informatie op de website terug te vinden, behalve een verwijzing naar mogelijke behandelingen met
alendroninezuur (merkloos, Fosamax®), denosumab (Prolia®, Xgeva®) of zoledroninezuur (Aclasta®, Zometa®).

Behandeling bij botmetastasen van borst- en prostaatkanker. Het geneesmiddel denosumab, geproduceerd door Amgen, remt de botresorptie in botweefsel. Het is geregistreerd voor de preventie van botcomplicaties bij botmetastasen van solide tumoren.1 Van de bisfosfonaten zijn clodroninezuur (Bonefos®) ibandroninezuur (merkloos, Bondronat®), pamidroninezuur (merkloos, Pamipro®) en zoledroninezuur geregistreerd voor de preventie van botcomplicaties bij botmetastasen bij mammacarcinoom, en zoledroninezuur ook voor prostaatcarcinoom. Alendroninezuur en risedroninezuur (merkloos, Actonel®) zijn niet geregistreerd voor deze toepassingen.2 De landelijke richtlijn ‘Mammacarcinoom’ uit 2012 geeft aan dat een behandeling met bisfosfonaten wordt aangeraden bij botmetastasen omdat is aangetoond dat de progressie en morbiditeit wordt verminderd. Er wordt geen specifieke voorkeur voor een bisfosfonaat aangegeven.3 Over denosumab vermeldt de richtlijn dat uit onderzoek bij postmenopauzale vrouwen of vrouwen die aromataseremmers, zoals anastrozol (merkloos, Arimidex®), voor borstkanker gebruiken, is gebleken dat de botdichtheid toenam en het aantal botbreuken afnam. In de richtlijn wordt aangegeven dat denosumab een alternatief is voor de bisfosfonaten als er een contra-indicatie is voor het gebruik van een bisfosfonaat.3 In de richtlijn ‘Prostaatcarcinoom’ uit 2014 wordt aangegeven dat bij de behandeling van botmetastasen bij castratieresistent prostaatcarcinoom zowel zoledroninezuur als denosumab effectief zijn om botcomplicaties te voorkomen, waarbij denosumab iets effectiever lijkt dan zoledroninezuur. Maar omdat voor beide uit onderzoek geen invloed blijkt op de ziekteprogressie gaat de voorkeur volgens de richtlijn uit naar de meest kosteneffectieve behandeling.4 Een behandeling van 30 dagen kost volgens de G-Standaard van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de Pharmacie (KNMP) € 390 voor denosumab en tussen de € 180 en € 260 voor zoledroninezuur.

Wat betreft de bijwerkingen geldt dat kaakbotnecrose zowel is beschreven bij het gebruik van bisfosfonaten als bij denosumab, een griepachtig beeld bij een eerste intraveneuze toediening is alleen bij bisfosfonaten beschreven.

Conclusie. Nog afgezien van een incompleet en onjuist overzicht van de behandelingen, heeft de website ook weinig informatiewaarde. De informatie is zeer summier en alles lijkt gericht op motivatie van de patiënt om bij botpijn de arts om een behandeling te vragen. Dit doet denken aan op de patiënt gerichte reclame ofwel ‘direct-to-consumeradvertising’ (DTCA). Er wordt op de website niet nadrukkelijk gewezen op denosumab, maar het motief van Amgen om deze website te maken lijkt makkelijk te raden. Het is daarbij teleurstellend dat er actief door professionele zorgverleners wordt meegewerkt aan deze reclameboodschap.

Literatuurreferenties

  1. Productinformatie Xgeva®. Via: http://www.ema.europa.eu.
  2. Informatorium Medicamentorum. Den Haag: KNMP, 2016.
  3. Integraal Kankercentrum Nederland. Landelijke richtlijn Mammacarcinoom update 2012. Via: http://oncoline.nl/mammacarcinoom.
  4. Integraal Kankercentrum Nederland. Landelijke richtlijn Prostaatcarcinoom 2014. Via: http://oncoline.nl/prostaatcarcinoom.