Persbericht november 2015

Utrecht 26 november 2015

Geachte dames en heren,

Het novembernummer van het Geneesmiddelenbulletin zal de volgende week in druk en op de website verschijnen.

Het hoofdartikel gaat over sponsorship-bias in klinisch onderzoek. Met bias wordt bedoeld dat de resultaten van onderzoeken worden vertekend door bepaalde factoren, in dit geval de sponsor. Het overgrote deel van de onderzoeken naar geneesmiddelen wordt gefinancierd door de farmaceutische industrie. Hierbij treedt een belangenconflict op tussen het voortbrengen van kwalitatief hoogstaand wetenschappelijk onderzoek en resultaten die de verkoop van de producten bevorderen. Er is bij het onderzoek sprake van bias ten gunste van de industrie, met als gevolg dat door de industrie gefinancierd onderzoek het vertrouwen in de medische wetenschap ondermijnt. Als remedie hiertegen stelt de auteur voor een scheiding aan te brengen tussen de mensen die het geld voor het onderzoek leveren (de industrie) en degenen die het onderzoek uitvoeren en de gegevens analyseren. Dat geld zou ook kunnen worden gegeven aan een onafhankelijke onderzoeksinstelling die vervolgens onafhankelijke onderzoekers selecteert om het onderzoek uit te voeren. Een alternatief zou zijn het creëren van een volledig zelfstandige financieringsbron die onafhankelijk is van de farmaceutische industrie. In de Plaatsbepaling na het artikel worden voor lezers diverse criteria besproken op grond waarvan de betrouwbaarheid van onderzoeken beoordeeld kunnen en dienen te worden.

In de rubriek Let op! wordt fotosensibilisatie ofwel overgevoeligheid voor zonlicht en intensief kunstlicht, besproken als bijwerking van het cytostaticum mercaptopurine. Mercaptopurine wordt in het lichaam omgezet in azathioprine. Ook van dit middel is deze bijwerking bekend. Artsen en apothekers wordt geadviseerd indien zij deze bijwerking vermoeden of waarnemen dit te melden bij Lareb.

In de rubriek Nieuwe onderzoeken wordt een onderzoek besproken waarin het effect van één van de nieuwe antidiabetesmiddelen empagliflozine (Jardiance®) op cardiovasculaire aandoeningen is vergeleken met placebo. De resultaten toonden dat het middel niet slechter is dan placebo wat betreft het aantal aandoeningen dat het veroorzaakt. Op het onderzoek is echter dermate veel kritiek dat het wordt afgeraden het middel te gebruiken.

In de rubriek Promotionele activiteiten wordt aandacht besteed aan Tien mythen over de farmaceutische industrie die door de Deense internist en hoogleraar Peter Gøtzsche zijn opgesteld in zijn boek ’Deadly medicines and organised crime’. Gebruik geen generieke middelen omdat hun sterkte varieert, is mythe nummer 9. Dit zou blijken uit onderzoek dat de industrie zelf heeft laten uitvoeren, maar er zijn talloze voorbeelden van onderzoeken uitgevoerd door onafhankelijke onderzoekers waaruit blijkt dat dit niet het geval is. Generieke middelen zijn goedkoop. Voorts is het de taak van de registratieautoriteit toe te zien op een constante kwaliteit van generieke middelen. Mythe 9 zou beter kunnen worden omschreven als: Gebruik bij voorkeur generieke geneesmiddelen, omdat dit bijdraagt aan een efficiënte en goedkopere gezondheidszorg.

Ten slotte wordt in de rubriek Boekenplank een rapport beschreven van de non-profitorganisatie ’Corporate Europe Observatory’ (CEO) die onderzoek heeft gedaan naar de omvang van de lobby door de farmaceutische industrie in het Europees parlement. In 2015 heeft deze industrie opgegeven dat zij circa € 40 miljoen hieraan heeft besteed, maar het werkelijke bedrag ligt vermoedelijk hoger. Maatschappelijke en consumentenorganisaties hebben in 2015 circa € 2,7 miljoen aan lobbyen uitgegeven. Hierdoor worden Europarlementariërs en beleidsmakers te eenzijdig geïnformeerd.

dr-frits-we-love-drugs
Met vriendelijke groet,

dr D. Bijl, arts-epidemioloog/hoofdredacteur Redactie Geneesmiddelenbulletin
Domus Medica
Mercatorlaan 1200, 3528 BL Utrecht
tel. 030-2823153 of 030-2823360 (secretariaat)
Mob 06538 06548